İcra ve İflas Hukuku — Kayseri İcra Avukatı

İcra ve iflas hukuku, para alacaklarının devlet gücü kullanılarak tahsil edilmesini düzenler. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, alacaklının hakkına ulaşması ile borçlunun korunması arasında denge kurmayı amaçlar.

Takip yolları

Elinde mahkeme ilamı bulunan alacaklı ilamlı takip, senede veya başka bir belgeye dayanan alacaklı ilamsız takip yoluna başvurur. Çek, bono ve poliçe gibi kıymetli evraka dayalı alacaklarda kambiyo senetlerine özgü takip yolu uygulanır. Rehinli alacaklarda ise önce rehnin paraya çevrilmesi gerekir.

İtiraz ve iptal

Borçlu, ödeme emrine süresi içinde itiraz ederek takibi durdurabilir. Bu durumda alacaklının itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluna başvurması gerekir. Sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açtığından takip sürecinde takvim yönetimi belirleyicidir.

Haciz ve satış

Takip kesinleştikten sonra borçlunun malvarlığı üzerine haciz uygulanır. Taşınır ve taşınmaz malların kıymet takdiri, satış talebi ve ihale süreçleri Kanun'da belirlenen usule tabidir. Üçüncü kişilerin mülkiyet iddiaları istihkak davası yoluyla ileri sürülür.

Konkordato ve iflas

Borçlarını ödeyemeyecek durumdaki işletmeler bakımından konkordato, faaliyetin sürdürülmesine imkân tanıyan bir yeniden yapılandırma yoludur. Konkordato talebi, ön proje ve finansal belgelerin hazırlanmasını gerektirir. İflas ise ticari işletmelerin tasfiyesine ilişkin ayrı bir süreçtir.

Menfi tespit ve istirdat

Borçlu olmadığı hâlde takibe maruz kalan kişi menfi tespit davası açabilir; ödeme yapılmışsa istirdat davasıyla iadesi talep edilir.

Kayseri'de takip nereden başlatılır?

İcra takibi, Kayseri İcra Daireleri üzerinden başlatılır; takip talebi kural olarak borçlunun yerleşim yeri icra dairesine verilir, ancak kanunda sayılan hâllerde başka yer daireleri de yetkilidir. Takibe karşı açılan şikâyet ve itirazın kaldırılması işleri Kayseri İcra Hukuk Mahkemesi'nde, İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen suçlar Kayseri İcra Ceza Mahkemesi'nde görülür. İtirazın iptali davası ise genel mahkemelerde açılır.

Takvim: gün gün süreler

İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir; itiraz takibi durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi beş gündür ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir; elinde İcra ve İflas Kanunu'nda sayılan belgelerden biri varsa altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Haciz, takibin kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde talep edilmelidir.

Hacizden muaf olanlar

Borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu eşyalar, mesleğini sürdürmesi için gerekli araç ve gereçler, bir aylık yiyecek ve yakacağı ile emekli maaşı gibi bazı gelirler kısmen veya tamamen haczedilemez. Maaş haczinde kural olarak ücretin dörtte birinden az, dörtte üçünden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır.

Sıkça sorulan sorular

Hakkımda icra takibi başlatıldı, ne yapmalıyım?

İlk yapılacak iş tebliğ tarihini belirlemek ve itiraz süresini kaçırmamaktır. Borç yoksa veya tutar hatalıysa süresinde icra dairesine itiraz edilmelidir; borca itiraz edilmemesi takibi kesinleştirir ve artık haciz aşamasına geçilir. İmzaya itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir, aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.

Borcum olmadığı hâlde takip yapıldı, nasıl ispat ederim?

Menfi tespit davası ile borçlu olunmadığının tespiti istenir. Dava takipten önce açılmışsa mahkemeden ihtiyati tedbirle takibin durdurulması, takip başladıktan sonra açılmışsa teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talep edilebilir. Borç zaten ödenmişse ödenen tutarın geri alınması için istirdat davası açılır.

Konkordato şirketimi kurtarır mı?

Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen ancak faaliyeti sürdürülebilir durumda olan işletmeler için öngörülmüş bir yeniden yapılandırma yoludur. Mahkemeye sunulacak ön proje, finansal tablolar ve bağımsız denetim raporu sürecin temelidir. Geçici mühlet kararıyla birlikte takipler durur; kesin mühlet ve alacaklılar toplantısından sonra projenin tasdiki mahkemece karara bağlanır.

Alacağımı tahsil edemiyorum, başka yol var mı?

Borçlunun malvarlığı bulunamadığında aciz vesikası alınır; bu belge zamanaşımını keser ve ileride mal edinmesi hâlinde yeniden takip imkânı verir. Borçlunun mal kaçırma amacıyla yaptığı devirler bakımından tasarrufun iptali davası açılabilir. Ticari işletmeler bakımından iflas yoluyla takip ayrı bir seçenektir.